Travel News:

Lạc vào thế giới huyền bí ở rừng già Ma Nới

Nằm biệt lập giữa rừng già hoang vu, cuộc sống của đồng bào dân tộc Raglai (xã Ma Nới, huyện Ninh Sơn, Ninh Thuận) lâu nay dường như vẫn chìm trong màu sắc đầy huyền bí.

Nhiều hủ tục còn in đậm trong từng ngõ làng, đến nỗi có những cái chết tức tưởi vì rượu độc và bệnh tật mà đồng bào vẫn cứ vô tư nghĩ do… ma rừng về bắt.

Lạc vào thế giới huyền bí ở rừng già Ma Nới
Những đứa trẻ ở Ma Nới

Lạc vào thế giới huyền bí

Xã Ma Nới có hơn 700 hộ dân, 98% là dân tộc Raglai. Hộ dân ít nhưng địa bàn cư ngụ thì mênh mông giữa hàng chục quả đồi, chỉ xuyên qua các bản làng và cánh rừng ma thôi chúng tôi cũng mất trọn hai ngày. Đặc biệt, đâu đâu người ta cũng nghĩ đến sự song hành của người chết với người sống.

Già làng Mang Soái được xem là kho tư liệu sống về các tập tục cũng nhưng những tín ngưỡng huyền bí của của người Raglai chốn thâm sâu này. Rong ruổi mãi, xế trưa cũng đến làng Gia Rích đúng lúc già làng Mang Soái cũng vừa về nhà. Nhăn trán hồi khứ lại thuở xưa cùng những câu chuyện kể từ thời hồng hoang về Ma Nới, già Mang Soái chậm rãi tâm sự: “Đi qua hơn 80 mùa rẫy, hơn 20 năm làm Chủ tịch rồi Bí thư Đảng ủy xã Ma Nới dường như chẳng có câu chuyện nào ở đây mà tôi không thấu tỏ cả.

Xưa, khi rừng núi còn hoang vu, mọi loài thứ dữ còn vây quanh những ngôi nhà bằng gỗ rừng, có nhiều người còn bất ngờ bị thú ăn thịt, lúc đó, chim Katơrau như thứ thần hộ mệnh. Thậm chí khi thấy thú dữ hại người, Katơrau còn bao vây mổ vào mắt thú khiến cho chúng phải kinh hãi mà bỏ đi, từ đó làng rất bình yên. Tuy nhiên, đến nay loài chim này còn rất ít ỏi”.

Chiều, làng Gia Rích chìm trong u uẩn, biết chúng tôi có ý định ra rừng ma để trực tiếp xem những ngôi mộ được an táng theo kiểu người Raglai cùng những huyền bí nơi đây, già làng Mang Soái liền ngăn lại và cho rằng: “Hôm nay đang là ngày cầu hồn, bởi vậy hồn ma của những người quá cố dễ theo người sống hoặc nhập vào khi hợp bóng, hợp vía.

Phải chờ đến sáng mai, phải đi lúc mặt trời mọc chứ sớm quá hay muộn quá là quấy nhiễu đến người đã khuất”. Những ngày ở đây, chúng tôi còn được biết, hầu hết người Raglai khi qua đời được khâm liệm trong những bộ quan tài kết lại từ hàng trăm cây tre, cây trúc rừng. Người dân Ma Nới quan niệm, quan tài làm bằng tre rừng thì linh hồn sẽ thiêng hơn, về giữ của cải và bình yên cho bản làng được tốt hơn.

Lạc vào thế giới huyền bí ở rừng già Ma Nới
Các loại tre, trúc rừng trên 10 năm tuổi

được mang về làm quan tài

Nhìn khoảnh rừng hiếm hoi gần như còn nguyên vẹn chưa có dấu vết của sự chặt phá từ bàn tay con người, anh Mang Đây – cán bộ địa chính xã Ma Nới đi cùng chúng tôi  tự hào khoe: “Khắp nơi rừng người ta chặt hết chứ chẳng còn có khoảnh nào tự nhiên như ở đây đâu. Đó là cách giữ rừng độc đáo của đồng bào mình đấy nên không tên lâm tặc nào dám xâm hại cả. Hơn nữa, khoảnh rừng này lại giáp rừng ma nên chúng cũng sợ mỗi lần xâm nhập vào. Cách đây 4 năm có một người mang cưa máy vào phá rừng, khi phá đến cây rừng thứ 12 thì cứ ngẩn ngơ như bị ma ám”.

Lạc lối với ma men

Đoàn chúng tôi nghỉ chân bên đường QL27, anh Kiều Pân Ta – một giáo viên địa phương cho biết thêm: “Việc uống rượu của đồng bào Raglai xưa nay rất ít khi giữ điều độ và biết dừng lại khi cảm giác thấy hiện tượng bất thường, có lẽ vậy nên mới xảy ra nhiều trường hợp ngã bệnh nặng vì rượu”.

Theo thói quen, sau giờ lên rẫy hoặc trong làng có đám lễ người dân thường hay tổ chức ăn nhậu thâu đêm. Mà quà mừng cho các đám lễ ở đây nhiều khi là rượu và vài lon gạo nên bà con lại càng có cơ hội để uống cho say. Có những hôm thời tiết xấu, không đi làm rẫy được bà con cũng tổ chức uống rượu suông nên nhiều khi cũng nguy hiểm.

Lạc vào thế giới huyền bí ở rừng già Ma Nới
Mang Đây là người Raglai hiếm hoi tin rằng:

“ngộ độc rượu không phải do ma rừng bắt”

Ông Mang Phi – một người già ở Ma Nới thừa nhận: “Hầu như người dân ở đây chỉ thích uống rượu rẻ tiền. Tất cả đều làm rẫy, có hôm cõng cả vào rẫy hàng chục lít rượu, làm xong rồi uống dần. Cách đây mấy năm, ở Ma Nới có người uống rượu trong rẫy rồi nôn ra máu nhưng lại cứ tưởng con ma rừng về bắt nên càng uống mạnh hơn để lấy dũng khí đuổi con ma rừng đó đi. Nhưng càng uống càng đau nặng nên phải đi cấp cứu, sau đó còn vào rừng cúng ma nữa”.

Khu rẫy mà 100% người dân là đồng bào Raglai ở cách rất xa trạm y tế nên khi xảy ra các sự cố thường nghĩ rằng do ma rừng về ám. Trường hợp ông Chama Đanh cũng suýt mất mạng vì tin vào ma rừng. Ông tâm sự rằng: “Mấy năm trước, ở đây cũng có người mua rượu vào rẫy uống rồi bị ngộ độc chết. Lúc đó mình cũng tin ma rừng hay tổ tiên về bắt. Năm ngoái mình cũng bị ngộ độc rượu trong rẫy, may được mấy người Kinh đưa đi cấp cứu”.

Và những lời ru buồn tuổi 13

Tôi nhớ như in cái đêm u tịch ở nhà ông Mang Soái với nhiều nỗi niềm mà chính bản thân ông cũng không lý giải được. Ngay cạnh nhà ông, một gia đình đang nô nức làm những tấm hình kỳ quặc, vẽ hoa văn bằng máu của con vật hiến sinh – tế thần (heo, dê, gà) để chuẩn bị cúng Yàng và đi bắt chồng mà Mang Nhi – người đi bắt chồng chưa đầy 14 tuổi. Nhắc đến chuyện này, ông Soái trầm ngâm: “Hồi tôi làm Bí thư Đảng ủy thì cũng cố vận động các hộ dân để các cháu lớn rồi mới cho đi lấy chồng nhưng nay tôi yếu lắm rồi, không vận động được nữa, nên trẻ con cứ thích là lấy nhau thôi”.

Lạc vào thế giới huyền bí ở rừng già Ma Nới
Những lời bùa chú, ký hiệu ghi trên

các cọc gỗ ở cửa rừng để chặn lâm tặc

Tà Nôi có lẽ là làng có nhiều cái nhất của Ma Nới: Nhiều trẻ con nhất, nhiều cô vợ tuổi 13 nhất, nghèo nhất… Vừa gặp chúng tôi, ông K’Tơi – Trưởng thôn đã bảo: “Nhà tôi cũng có 2 đứa con lấy chồng từ lúc thiếu niên. Học nhiều chữ sợ ế chồng”. Ngẫm ngợi một lúc, K’Tơi tiếp tục ngâm nga: “Không đâu bằng gái Tà Nôi/ Mười ba, mười bốn bắt đôi chung tình/ Đói no một kiếp ba sinh/ Đặng sinh nhiều gái, đặng tình trăm năm”. Ở Tà Nôi cứ 13 tuổi là vô tư đi bắt chồng.

Người ta nghĩ rằng ở cái tuổi đó, đã có thể tự lên rừng, lên rẫy kiếm cái ăn cho bản thân nên không cần sự bao bọc của gia đình nữa. Em Nhông Thị Ngọc năm nay mới tròn 17 tuổi nhưng đã lấy chồng được 3 năm. Ngọc bảo: “Từ xa xưa rồi, ở đây con gái cứ bước sang tuổi 13 là được đưa ra giữa làng báo với thần rừng là đã trưởng thành. Có nghĩa là lúc đó có quyền xem mặt và “bắt” người con trai mà mình yêu thích về làm chồng”.

Theo phong trào của làng, đang học lớp 5, em Mau Tuyến bỏ học đi bắt chồng. Chưa đầy 18 tuổi đã có hai đứa con, đứa nào cũng nhỏ thó, oặt ẹo. Tuyến rụt rè tâm sự: “Nhiều đứa như em ở đây đẻ khó lắm, bác sỹ ở trạm y tế bảo do chưa phát triển hết. Nhưng chờ phát triển hết thì không còn chồng mà bắt lại có tội với cha mẹ”. Theo thống kê của xã Ma Nới thì mấy năm trở lại đây, trung bình mỗi năm có mấy chục trường hợp tảo hôn. Vậy nên hình ảnh những bà mẹ tuổi 13, 14 ru con sau các vách nhà ván là hình ảnh không còn xa lạ gì khi đến Ma Nới nữa. Năm học 2011 – 2012, cả toàn xã chỉ có 16 học sinh tốt nghiệp THCS.

Hà Văn Đạo/Đại đoàn kết

Mẹo du lịch:

  • Để tự vệ khi bị cướp hoặc khủng bố, bạn nên tự học Vịnh Xuân Quyền miễn phí online.
  • Mang theo một lọ tinh dầu thiên nhiên diệt virus, đề phòng bệnh dịch, và đảm bảo sức khoẻ.
  • Khi ở khách sạn, hãy để ý gài chốt an toàn để phòng tránh trộm cướp.
  • Nên đeo trên người theo một món trang sức đá phong thuỷ để gặp may mắn.
  • Đọc các mẹo vặt về sức khoẻ để tự sơ cứu và điều trị khi gặp sự cố.

Leave a Reply

Submit Comment