ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho rằng giải pháp kích cầu du lịch cũng cần chọn đúng thời điểm.

-Đến nay chương trình Kích cầu du lịch đã đi được 2/3 chặng đường nhưng đã phát huy hiệu quả khá rõ rệt. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được thì cũng có một số ý kiến cho rằng chương trình năm 2013 không được thành công như chiến dịch “Ấn tượng Việt Nam năm 2009”, khi mà doanh nghiệp được Nhà nước hỗ trợ về thuế. Ông đánh giá như thế nào về việc này?

+ Thực ra giải pháp kích cầu không chỉ có Việt Nam làm mà rất nhiều quốc gia đã làm và hầu hết đều phát huy hiệu quả. Năm 2009, ngành du lịch Việt Nam đã tiến hành kích cầu với chiến dịch “Ấn tượng Việt Nam” trên quy mô toàn quốc và được sự chỉ đạo phối hợp của Chính phủ, các bộ ngành, địa phương hết sức đồng bộ nên tạo được kết quả hết sức ấn tượng, được xem như một điểm sáng trong hoạt động du lịch.

Từ đầu năm 2013, ngành du lịch đã triển khai chiến dịch kích cầu du lịch trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều dấu hiệu suy giảm. Tuy nhiên, nếu như năm 2009, chương trình kích cầu được đưa ra cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước về chính sách, cơ chế để tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển trong bối cảnh kinh tế nhiều khó khăn, thì năm 2013 doanh nghiệp không có được sự hỗ trợ ấy. Chúng tôi đã tập hợp ý kiến đề xuất, kiến nghị của doanh nghiệp từ năm 2012, song đến nay tất cả những kiến nghị đó vẫn chưa được giải quyết.

Tuy vậy, tự bản thân ngành du lịch và các doanh nghiệp đã tự cứu nhau, gắn kết với nhau để cùng kích cầu. Theo tôi, đây chính là sức mạnh lớn nhất của kích cầu. Sự gắn kết giữa hàng không, điểm dịch vụ, vận chuyển, khách sạn, lữ hành…đã tạo ra một chuỗi sản phẩm có giá thành giảm nhưng vẫn giữ nguyên chất lượng, kích thích được người tiêu dùng mua tour, từ đó đảm bảo được tốc độ tăng trưởng của ngành du lịch.

“Chúng ta phải thừa nhận ngành du lịch nước ta còn ở trình độ còn thấp so với khu vực về số lượng và đặc biệt là chất lượng”- Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Mạnh Cường thẳng thắn (Ảnh: Internet)

-Tuy vậy, nhiều doanh nghiệp cho rằng chương trình kích cầu năm 2013 được triển khai quá chậm (đến gần giữa năm mới triển khai), thiếu sự hướng dẫn cụ thể, lại chủ yếu nhắm vào mùa thấp điểm nên một số đơn vị cung ứng dịch vụ ở địa phương có cớ để từ chối hợp tác. Điều này phần nào gây khó khăn cho việc kích cầu, xin ông giải thích lý do của vấn đề này?

+ Ngành du lịch đang đứng trước một sức ép là chúng ta có một mô hình bộ máy hành chính khác với trước đây, gắn với việc co giảm các cơ quan của Bộ. Tổng cục Du lịch trực thuộc Bộ VHTTDL nên bản thân Tổng cục không thể tự quyết như năm 2009, mọi việc phải qua quá nhiều khâu. Lẽ ra việc kích cầu phải làm rất sớm, chuẩn bị từ năm trước cho năm sau, không ai đi làm từ quý này của năm này cho năm này.

Chương trình kích cầu 2013 bên cạnh những mặt thành công thì cái yếu nhất là không có chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp. Điều này một phần gây ảnh hưởng đến niềm tin đối với cộng đồng doanh nghiệp. 

Chúng ta đang ở trong bộ đa ngành, lại mang đặc điểm về văn hóa xã hội, chứ không phải là kinh tế. Bộ VHTTDL phải đảm nhiệm quá nhiều trọng trách, từ văn hóa, thể thao, du lịch cho đến gia đình, du lịch chỉ là một phần. Tuy vậy, về bản chất du lịch vẫn mang đặc thù của một ngành kinh tế, chịu chi phối của quy luật kinh tế.

Một bên có trách nhiệm phải làm thế nào để đóng góp tiền cho đất nước, từ đó lấy kinh phí đầu tư cho dân, một bên là phải làm thế nào để thực hiện hết các chương trình mục tiêu mà Chính phủ giao cho. Một bên phải tiêu, một bên phải làm ra tiền; một bên cần có sự quyết định tức thời, còn một bên phải từ từ, càng làm kỹ càng tốt. Những điểm khác biệt đó đương nhiên dẫn đến sự “vênh nhau”.

Nhận thức tư duy và tất cả những điều đó đang một phần là trở lực không nhỏ cho sự phát triển của ngành du lịch.

Chúng ta nói ngành du lịch là kinh tế mũi nhọn, nhưng “nhọn” gì khi đến gần hết năm 2013 vẫn chưa có nguồn kinh phí cho hoạt động xúc tiến du lịch, trong khi các quốc gia khác thường cấp kinh phí hàng chục triệu đô công tác xúc tiến quảng bá. Tại sao lại như vậy? Cho đến thời điểm này, ta chưa có bất kỳ cơ quan đại diện xúc tiến du lịch nào ở nước ngoài, trong khi theo lẽ thông thường, cứ trung bình một thị trường du lịch có 100 nghìn khách nước ngoài thì cần có một cơ quan đại diện. Những điều này làm những người làm du lịch cảm thấy ngậm ngùi khi du lịch đang không được coi như một ngành kinh tế mũi nhọn.

– Thực tế, nhiều doanh nghiệp cho rằng, Tổng cục Du lịch lẽ ra cần đóng vai trò cầu nối giữa các đơn vị doanh nghiệp cung ứng dịch vụ để tìm tiếng nói chung, đồng thời giám sát việc thực thi những cam kết của các bên trong việc thực hiện kích cầu, như vậy chương trình sẽ hiệu quả hơn?

-Đó là hướng đi đúng và hiện nay Tổng cục Du lịch cũng đang nỗ lực để đi theo hướng đó để cố gắng. Tuy nhiên, để làm được việc đó thì phải có nguồn lực. Như tôi đã nói, tiền xúc tiến du lịch cho năm 2013 cho đến thời điểm này chưa có thì không thể làm gì cả. Vấn đề quan trọng đầu tiên vẫn là “tiền đâu”. Cơ quan quản lý Nhà nước chỉ làm được khi có tiền Nhà nước cấp chứ không thể tự có. Tôi thấy buồn khi thấy chuyện phải đi vay tiền tập thể, cá nhân để làm du lịch thì chỉ có ở ngành du lịch nước ta. Hội nghị Định vị thương hiệu du lịch Việt Nam mới đây cũng hoàn toàn là tiền hỗ trợ của doanh nghiệp.

“Trong bối cảnh nền kinh tế khó khăn, tự bản thân ngành du lịch và các doanh nghiệp đã phải tự cứu nhau, gắn kết với nhau để cùng kích cầu” (Ảnh: Ngọc Thành)

-Nhiều ý kiến phản ánh rằng một số địa phương còn thờ ơ với chiến dịch kích cầu. Vậy ông đánh giá như nào đối với vai trò của địa phương trong chương trình này?

+Thực tế các địa phương cũng phải lo nhiều việc cùng một lúc. Do vậy, địa phương nào  ý thức được tầm quan trọng của việc kích cầu thì họ sẽ làm đến nơi đến chốn. Ví dụ như TP Hồ Chí Minh, du lịch chiếm tới hơn 10% GDP nên họ rất ý thức đây là ngành kinh tế mũi nhọn và đã tập trung toàn diện để đầu tư. Một số nơi thì thấy việc đó không đóng góp bao nhiêu cho kinh tế, hoặc đóng góp không đáng kể thì họ thờ ơ. Điều này là do nhận thức, tư duy và do cả cơ chế nữa.

-Một số doanh nghiệp lữ hành cho rằng hiện trang web kích cầu du lịch do Tổng cục Du lịch xây dựng vẫn còn quá sơ sài và thiếu sự cập nhật, chưa đạt được mục tiêu đề ra là “chào bán sản phẩm” cho doanh nghiệp tham gia kích cầu. Xin ông giải thích về điều này?

+ Thật ra có thể một số thông tin nêu ra có thể chưa đầy đủ vì doanh nghiệp chưa nắm được hết quy trình, cách thức kết nối liên thông giữa trang kích cầu với các trang khác. Theo lộ trình, Tổng cục phải tổ chức cho các đơn vị đến tập huấn, phổ biến cho doanh nghiệp ở các vùng miền, địa phương trọng điểm. Phải nói là một số doanh nghiệp, các nhóm liên kết, liên minh kích cầu đã phát huy hiệu quả rất cao.

Từ trang web này, họ kết nối, liên thông với các điểm dịch vụ khác với nhau để cùng hợp tác kích cầu. Có thể còn một số doanh nghiệp chưa nắm rõ quy trình hoặc vận dụng kỹ thuật công nghệ chưa tốt nên chưa tạo được hiệu quả. Còn trong trường hợp họ không có tên trong danh sách những doanh nghiệp tham gia kích cầu trên trang web thì có thể thông báo tới trung tâm thông tin, Tổng cục sẽ xử lý ngay.

-Trước những thành công đáng kể của chương trình kích cầu năm 2013, Tổng cục Du lịch có nghĩ đến việc sẽ thực hiện kích cầu năm 2014 không, thưa ông?

+Có lẽ chúng ta cũng không nên kích cầu nhiều quá. Một mũi thì được chứ nhiều mũi thì thành quả mít, không còn là nhọn nữa. Thực tế giải pháp kích cầu cũng phải chọn thời điểm chứ không thể lúc nào cũng kích. Kích liên tục thì sẽ không biết kích vào đâu. Theo quy luật thì chúng ta chỉ nên kích khi doanh nghiệp cần sự hỗ trợ, cần tạo dựng. Khi đã vượt qua được khó khăn rồi thì tự họ phải chủ động, nỗ lực để phát triển. Năm 2009 và 2013 chúng ta đã kích cầu rồi, từ năm 2010 đến 2012 không làm, do vậy năm 2014 không hẳn là chúng ta sẽ phải kích cầu tiếp.

-Có thể thấy rõ một trong những hiệu quả lớn nhất của kích cầu là đã làm cho du lịch nội địa tăng trưởng mạnh. Trong khi đó, lượng khách quốc tế đến Việt Nam sau những tháng giảm sút đầu năm thì đến nay đã tăng liên tiếp. Đó là tín hiệu đáng mừng của du lịch. Tuy nhiên, mới đây, ASEAN Stats đã công bố, Việt Nam tuy đứng thứ 4 trong khu vực về thu hút du lịch quốc tế, song chỉ nằm trong Top trung bình xét về xuất khẩu du lịch cùng với Phillippine và Indonesia. Ông đánh giá như thế nào về vấn đề này?

+Trong nhiều năm qua, Pháp liên tục là đất nước thu hút khách quốc tế đến nhiều nhất, nhưng thu nhập mà du lịch đem lại thì Pháp không phải cao nhất, mà là Mỹ. Vậy đây phải chăng là bài toán về chất? Chúng ta phải thừa nhận ngành du lịch nước ta còn ở trình độ còn thấp so với khu vực về số lượng và đặc biệt là chất lượng. Chất lượng ở đây là chất lượng dịch vụ, sản phẩm, giá cả phục vụ khách du lịch… Nước ta xuất phát ở một nền kinh tế vừa thoát nghèo, đang phát triển. Vì vậy cần có sự đầu tư đồng bộ từ cơ sở vật chất, giao thông, môi trường, xã hội… 

Bên cạnh đó cần phải thay đổi cả nhận thức xã hội, trước nay nhiều người vẫn cho rằng du lịch chỉ là ăn chơi, phù phiếm. Cần phải để mọi người hiểu rằng du lịch là hoạt động thực sự đóng góp cho xã hội,  tạo công ăn việc làm cho người dân. Việc này phải thay đổi dần dần từng bước để nâng cao chất lượng, cần cả một quá trình chứ không thể đi tắt đón đầu mà có hiệu quả được./.

-Xin cảm ơn ông!

Tổ quốc

Bài viết: Kích cầu du lịch cần đúng thời điểm (https://dulich.nao.vn/kich-cau-du-lich-can-dung-thoi-diem.html) được biên tập bởi BTV Du lịch nào! (https://dulich.nao.vn). Vui lòng liên kết khi tái sử dụng. Cảm ơn.